Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu hemen yazmak iyi olur, çünkü bellek çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler çünkü kalabalık ortamlarda ince kokular kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri önceden belirlemek işin temeli sayılır. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbirini tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken acele edip hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama temiz gelir tabii ki bu sıralama her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter genellikle burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir nitekim bu yüzden yavaş gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi genellikle net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı yükseltir ve tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net kılar her zaman sabit ışık ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. 1 hafif aromayı, beş de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir bu sayede dikkat dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır ve ileride okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes almak gerekir öte yandan ondalık puanlar vermek gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle kullanılan değerdir, çünkü dengeli çubuklar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın hızını hem de aroma gücünü doğrudan değiştirir bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini da izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin tonlar çabuk belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma temposu de aromayı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş akar ve aromalar daha geç açılır ve bu çabukluk tadın okunma süresini daraltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse not bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı ardından kalını seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma ince olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme süresi en az yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan algılanır: damaktaki his ile burnun yakaladığı koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek için ikisini ayrı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım başta küçük gelse de yorumları epey etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela ılık bir soluk kokuyu çok zengin açar. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını net verir ayrıca nezle halindeyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de kuru tonu daha kısa bırakır sert bir nefes de narin notaları siler. Güç damakta zayıf fakat koku tarafında yüksek olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler açısından önce burundan gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra oda sıcaklığında su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur çünkü doymuş bir damak en güçlü aromayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler dili uyuşturur ve aroma hissini azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay de düşünülebilir; önemli olan içeceğin şekersiz olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen tadım sıklıkla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde içim kısa sürdüğünden yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü ise sedir tonunu hızla gösterip sona erer zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu oluşturur bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı azalır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir fikir sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar defalarca baştan öğrenilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, puro ismi ve puan tabloya girilmelidir gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç farklar barındırır. Notlar arasında iki puandan fazla sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü sedir tonu gibi bir kayıt yeterli olur. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın damaktaki dokusunu anlatır; aroma gücü ise notaların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe neye benzer benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını belirgin taşıyabilir mesela ağır bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem notasını yüksek taşır kaldı ki dolgun bir içim aromasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü aroma verebilir tersi durum de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Aynı gövdeli iki ürün içinde aroma farkı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar ve baharatlı notalar abartılır bu nedenle oda şartlarını de kayda geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda ise duman tıkanır ve lezzet bastırılır sıcaklık ise yaprağın ısınma hızını değiştiren ayrı bir etkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi dikkate almak yararlıdır aksi halde farklı günlerde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark net okunur tadım anı planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki kokuları azaltır, parfüm ise algıyı şaşırtır hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki hava ya da koku çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yoldur. Havasız bir odada koku birikirse sonraki çubuğun aroması yanlış algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak genellikle yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse yanış düzeni şaşar.